❄️ NixOS: Declaratieve Infrastructuur in het Lab

NixOS is een unieke, Linux-distributie die volledig declaratief is opgebouwd. In tegenstelling tot traditionele Linux-systemen (zoals Debian of Ubuntu) waar je handmatig configuraties aanpast en pakketten installeert, wordt een NixOS VM volledig gedefinieerd vanuit één enkel tekstbestand: configuration.nix. Dit sluit perfect aan bij de geavanceerde GitOps-filosofie van mijn homelab.

🛡️ Waarom NixOS Cruciaal is

Logo / App	Feature	Functie binnen het Netwerk
📜	Declaratief Beheer	De complete staat van de OS en alle apps staat beschreven in één config-bestand
🔄	Atomic Rollbacks	Updates mislukt? Bij het opstarten kies je simpelweg de vorige werkende generatie
🧪	Reproduceerbaar	Kopieer de configuratie naar een nieuwe VM, en je hebt exact hetzelfde systeem binnen 1 minuut
🧼	Geen Systeemvervuiling	Pakketten worden geïsoleerd opgeslagen; geen rondslingerende configuratierommel

---

⚙️ Inrichting & GitOps (Workflow)

NixOS draait als een lichtgewicht VM binnen Proxmox en wordt beheerd via Git-repositories.

• Configuration.nix: Dit centrale bestand definieert de netwerkinstellingen, gebruikers, SSH-sleutels en actieve services.
• Nix-Channel: Gekoppeld aan de stabiele of onstabiele NixOS-pakketbronnen voor de allernieuwste software.
• Git Integratie: De OS-configuratie wordt beheerd in een Gitea repository, vergelijkbaar met onze MkDocs website.
• Generaties: Elke systeemwijziging bouwt een nieuwe 'generatie'. Oude generaties blijven bewaard in het boot-menu.

❄️ NixOS Basisconfiguratie

Hierbij eenonderstaande, geoptimaliseerde configuration.nix voor de uitrol van je NixOS VM binnen je Proxmox-cluster. Deze configuratie bevat de Proxmox QEMU-guest-agent, Docker-ondersteuning en configureert de hoofdgebruiker spruitmans. uiteraard is dit aan te passen natuurlijk

# /etc/nixos/configuration.nix
{ config, pkgs, ... }:

{
  imports = [
    ./hardware-configuration.nix
  ];

  # --- Bootloader & Systeem ---
  boot.loader.grub.enable = true;
  boot.loader.grub.device = "/dev/sda"; # Pas aan naar jouw juiste disk (bijv. /dev/vda voor VirtIO)

  networking.hostName = "nixos-homelab";
  networking.networkmanager.enable = true;

  # Tijdzone en Lokalisatie
  time.timeZone = "Europe/Amsterdam";
  i18n.defaultLocale = "nl_NL.UTF-8";

  # --- Virtuele Omgeving (Proxmox KVM) ---
  services.qemuGuest.enable = true; # Activeert de nodige Proxmox agent

  # --- Gebruikersbeheer (`spruitmans`) ---
  users.users.spruitmans = {
    isNormalUser = true;
    description = "spruitmans";
    extraGroups = [ "networkmanager" "wheel" "docker" ]; # wheel geeft sudo-rechten
    shell = pkgs.zsh; # Moderne ZSH shell (optioneel, anders weglaten)
    # Vervang onderstaande string met je eigen publieke SSH-key voor wachtwoordloze login
    openssh.authorizedKeys.keys = [
      "ssh-rsa AAAAB3NzaC1yc2EAAAADAQABAAACAQD..." 
    ];
  };

  # --- Systeempakketten ---
  environment.systemPackages = with pkgs; [
    vim
    wget
    curl
    git
    htop
    tmux
    unzip
  ];

  # Activeer benodigde programma's / shells
  programs.zsh.enable = true;

  # --- Systeemdiensten (Services) ---

  # SSH Toegang (Beveiligd)
  services.openssh = {
    enable = true;
    ports = [ 22 ];
    settings = {
      PasswordAuthentication = false; # Alleen SSH-keys toestaan voor maximale homelab veiligheid
      PermitRootLogin = "no";
    };
  };

  # Docker Virtualisatie Containerization
  virtualisation.docker.enable = true;

  # --- Nix Pakketbeheer Instellingen ---
  nix.settings.experimental-features = [ "nix-command" "flakes" ]; # Bereid de overstap naar Flakes voor
  nixpkgs.config.allowUnfree = true; # Staat non-FOSS software toe indien nodig

  # --- Firewall ---
  networking.firewall.enable = true;
  networking.firewall.allowedTCPPorts = [ 22 ];
  # networking.firewall.allowedUDPPorts = [ ... ];

  # Dit mag je NOOIT zomaar veranderen na installatie!
  system.stateVersion = "24.11"; 
}

---

🛠️ Dagelijks Beheer & Onderhoud

• Nix-Env Garbage: Draai periodiek de garbage collector om oude, ongebruikte systeemgeneraties fysiek op te ruimen.
• Systeem Herbouwen: Voer wijzigingen uitsluitend door via nixos-rebuild switch na het aanpassen van de config.
• Channel Updates: Update de Nix-pakketbronnen om de VM te voorzien van de nieuwste beveiligingspatches.